Mở tủ sau 6 tháng thì áo đã thủng lỗ — Cẩm nang bảo quản đồ mùa hè

Cất chiếc áo sơ mi yêu thích từ mùa hè năm ngoái, năm nay lấy ra thì thấy ngay ba lỗ thủng nhỏ dưới cổ áo. Ấu trùng ngài cắn quần áo rất thích sợi động vật như len, và vết bẩn còn sót lại càng làm tăng nguy cơ này. Giặt sạch trước khi cất chính là bước đầu tiên để bảo vệ trang phục của bạn.

Ấu trùng ngài cắn quần áo rất thích sợi có nguồn gốc động vật

Mỗi khi dọn tủ đồ mùa hè, chúng ta thường tặc lưỡi: "Cái này mới mặc có một lần thôi mà, cứ cất đi chắc không sao đâu."

Chính suy nghĩ này là nguyên nhân của hầu hết các sự cố đáng tiếc trong tủ đồ.

Ấu trùng ngài cắn quần áo chủ yếu ăn các vật liệu có nguồn gốc động vật giàu keratin như len, lông thú, lông vũ và nỉ. Lụa cũng có thể bị hại nếu dính bẩn hoặc còn chất hoàn tất mà ấu trùng có thể ăn. Mồ hôi, bã nhờn cùng các vệt ố thức ăn chính là thứ dẫn đường cho chúng tìm đến món đồ của bạn nhanh hơn. Thậm chí, vải len pha hay vải cotton, sợi tổng hợp bị bẩn nhiều cũng có thể bị ảnh hưởng. Dù nhìn qua có vẻ sạch sẽ, phần trong cổ áo và cổ tay của những món đồ đã mặc qua một lần vẫn là nơi bạn nhất định phải kiểm tra kỹ trước khi cất.

Nguy hiểm hơn là việc cất đồ chưa giặt trực tiếp vào tủ. Theo khuyến cáo về kiểm soát côn trùng hại từ các dịch vụ khuyến nông đại học, bạn nên giặt sạch và vệ sinh trang phục trước khi lưu trữ, đồng thời cất các chất liệu từ sợi động vật dễ bị hư hại vào hộp kín sạch sẽ. Đây là cách thiết thực nhất để giảm thiểu nguy cơ ấu trùng hay trứng côn trùng còn ẩn nấp bên trong.

Vì vậy, thứ tự thực hiện là vô cùng quan trọng. Giặt sạch luôn phải đi trước việc đóng hộp kín. Vậy sau khi giặt xong, chúng ta cần làm gì tiếp theo?

Cách các viện bảo tàng bảo quản trang phục

Những người có kinh nghiệm giữ gìn quần áo bền đẹp lâu nhất chính là các chuyên viên bảo tồn vải vóc tại viện bảo tàng. Dựa trên hướng dẫn bảo tồn trang phục và dệt may từ Viện Bảo tồn Canada (CCI), có một vài nguyên tắc cực kỳ hữu ích mà bạn hoàn toàn có thể áp dụng ngay tại nhà.

Thứ nhất, sự thay đổi độ ẩm. Vấn đề không nằm ở một con số độ ẩm cụ thể, mà là độ ẩm quá cao và sự thay đổi độ ẩm đột ngột. Hãy đảm bảo quần áo đã khô hoàn toàn rồi cất ở nơi thoáng khí trong nhà; tránh xa những khu vực ẩm thấp dễ sinh nấm mốc hoặc nơi có nhiệt độ dao động mạnh.

Thứ hai, lớp lót. Bạn nên lót bên trong hộp đựng bằng vải cotton đã giặt sạch hoặc giấy/khăn giấy không chứa axit (độ pH trung tính). Thành phần axit tiết ra từ các loại hộp thông thường có thể làm đổi màu sợi vải theo thời gian.

Thứ ba, nếp gấp. Để tránh tạo ra các đường gấp quá sâu, hãy chèn thêm khăn giấy không chứa axit đã vò nhẹ hoặc vải cotton mềm vào giữa các nếp gấp để tạo độ phồng. Nếu lực tì đè liên tục tác động lên nếp gấp, sợi vải sẽ rất dễ bị gãy đứt theo đường lằn đó.

Thứ tư, kim loại. Hãy tháo hết ghim cài hoặc kim bấm dễ bị gỉ sét trước khi cất. Chúng không chỉ tạo áp lực cơ học lên sợi vải mà hầu như chắc chắn sẽ bị gỉ và làm ố màu trang phục.

Làm đến bước này là bạn đã có thể ngăn chặn hầu hết các hư hại rồi. Thế nhưng, nhiều người lại có thói quen cho thêm một thứ nữa vào hộp đồ.

Băng phiến chỉ phát huy tác dụng trong hộp kín

Thả một viên băng phiến vào góc ngăn kéo tủ dường như là thói quen rất quen thuộc. Tuy nhiên, cách làm này gần như không đem lại hiệu quả.

Theo tài liệu từ Dịch vụ Khuyến nông Đại học Bang Oregon, băng phiến chứa naphthalene hoặc paradichlorobenzene chỉ có tác dụng diệt côn trùng khi hơi bốc ra đạt đến một nồng độ nhất định. Và nồng độ này chỉ có thể hình thành trong không gian hoàn toàn kín. Ở những nơi không khí lưu thông liên tục như ngăn kéo hay tủ đồ mở, băng phiến chỉ để lại mùi khó chịu chứ không hề có tác dụng bảo vệ.

Không có tác dụng thì cứ để đấy có sao đâu? Thực tế là có đấy. Việc tiếp xúc với naphthalene có thể dẫn đến các triệu chứng như đau đầu, buồn nôn, chóng mặt và khó thở. Hơn nữa, nếu để băng phiến tiếp xúc trực tiếp với khuy áo bằng nhựa, móc treo hay túi bọc quần áo, chất nhựa có thể bị mềm ra và chảy dính chặt vào sợi vải.

Vì vậy, bạn chỉ nên chọn một trong hai cách: Kiểm tra kỹ hướng dẫn sản phẩm và quy định an toàn để chỉ dùng trong hộp kín hoàn toàn, hoặc tốt nhất là không sử dụng. Thay vì phụ thuộc vào các sản phẩm tạo mùi để đuổi côn trùng, hãy ưu tiên giặt sạch, vệ sinh khô ráo và bảo quản trong hộp kín. Suy cho cùng, cách phòng vệ chắc chắn nhất vẫn là quy tắc cốt lõi ban đầu — giặt thật sạch trước khi cất.

Dọn tủ gọn gàng chỉ trong 90 phút cuối tuần

Quy trình tóm gọn lại siêu đơn giản như sau:

30 phút đầu tiên — Lấy toàn bộ đồ mùa hè ra và chia thành ba nhóm: Đồ mặc thường xuyên trong mùa hè này, đồ chỉ mặc 1–2 lần, và đồ chưa từng mặc lần nào. Cách phân loại này sẽ cực kỳ hữu ích cho sau này đấy.

Tiếp theo là giặt sạch — Không ngoại trừ cả những món đồ mới chỉ mặc đúng một lần. Xong bước này là nhiệm vụ giặt giũ đã hoàn thành, bạn chỉ cần đợi quần áo khô hẳn. Việc cất đồ còn ẩm ướt vào tủ là quyết định tai hại thứ hai, chỉ sau việc cất đồ bẩn.

20 phút — Phân loại theo chất liệu để quyết định nên gấp hay treo. Đồ dệt kim nếu treo sẽ dễ bị giãn phần vai, vì vậy hãy gấp gọn và chèn thêm giấy mềm vào giữa để làm giảm nếp hằn gấp.

20 phút — Cho quần áo đã khô hoàn toàn vào hộp đựng phù hợp với từng chất liệu và đặt ở nơi có độ ẩm ổn định. Với các loại sợi động vật nhạy cảm như len hay lụa, một chiếc hộp kín sạch sẽ là lựa chọn an toàn nhất. Tránh những nơi có ánh nắng chiếu trực tiếp hoặc nơi có nhiệt độ thay đổi thất thường như ban công.

20 phút cuối cùng — Ghi chú vị trí cất và thời điểm lấy đồ vào phần ghi chú của Món đồ trên Tủ đồ kỹ thuật số. Bước này sẽ giúp bạn không còn phải bối rối tự hỏi "Chiếc váy đó mình để đâu rồi nhỉ?" vào mùa xuân năm sau. Đặc biệt, với nhóm 'đồ chưa từng mặc lần nào' trong ba nhóm lúc nãy, hãy viết lại một dòng ngắn gọn lý do vì sao bạn không mặc. Dòng ghi chú nhỏ này sẽ là kim chỉ nam mua sắm chuẩn xác nhất cho bạn vào mùa hè năm tới đấy.

Nếu bạn đang ở Nam bán cầu, hãy lưu lại bài viết này cho tháng 3 nhé. Mùa màng có thể ngược nhau, nhưng nguyên tắc chăm sóc thì vẫn luôn chuẩn xác.

❓ Câu hỏi thường gặp

Q: Tôi có nên dùng túi hút chân không không?
A: Tùy thuộc vào chất liệu vải. Những chất liệu không ngại bị ép phẳng như cotton hay linen thì hoàn toàn ổn, nhưng đồ dệt kim cần độ phồng xốp để giữ ấm có thể khó phục hồi phom dáng sau thời gian dài bị nén chặt. Đa số quần áo mùa hè đều dùng được, nhưng bạn nên tránh dùng cho đồ dệt kim mỏng nhẹ từ cashmere nhé.

Q: Có nên bọc nguyên túi nilon của tiệm giặt ủi để bảo quản không?
A: Sau khi nhận đồ từ tiệm giặt về, bạn hãy tháo bỏ lớp nilon và phơi cho đồ thật thoáng khí. Để bảo vệ sợi động vật khỏi côn trùng, hãy dùng hộp kín sạch sẽ; còn với quần áo thông thường, việc chọn túi bọc chuyên dụng hoặc hộp đựng phù hợp với chất liệu và môi trường bảo quản sẽ an toàn hơn nhiều.

Q: Làm thế nào để quản lý quần áo đang cất giữ trên Acloset?
A: Bạn hãy tận dụng phần ghi chú của Món đồ để lưu lại vị trí cất và thời điểm lấy đồ ra. Khi lên kế hoạch phối Trang phục cho mùa tới, bạn sẽ dễ dàng nhận biết món nào "hiện không có sẵn trong tủ", đồng thời theo dõi lịch sử mặc đồ sau khi lấy ra một cách chính xác hơn.

Tài liệu tham khảo & Nguồn:

Canadian Conservation Institute, "Caring for Textiles and Costumes," Government of Canada
University of Kentucky Entomology, "Clothes Moths"
Oregon State University Extension Service, "Mothballs: Proper Use and Alternative Controls for Clothes Moths"

Được biên soạn bởi đội ngũ Acloset Magazine.

Mở tủ sau 6 tháng thì áo đã thủng lỗ — Cẩm nang bảo quản đồ mùa hè