Día de Muertos: Câu chuyện gia đình cảm động đằng sau lớp trang điểm đầu lâu

Lớp trang điểm đầu lâu rực rỡ, những con phố ngập tràn hoa vạn thọ và âm nhạc sôi động—thoạt nhìn, lễ hội Día de Muertos của Mexico giống như một bữa tiệc Halloween quy mô lớn. Nhưng nếu bạn gọi đây là "Halloween Mexico" với một người bản địa, họ có thể sẽ tỏ thái độ xa cách. Bởi lẽ, lễ hội này mang một ý nghĩa sâu sắc hơn nhiều so với bất kỳ bữa tiệc hóa trang nào.

Một ngày hội của sự đoàn viên, không phải sự nuối tiếc

Día de Muertos, hay Ngày của Người chết, diễn ra trên khắp Mexico hàng năm từ ngày 31 tháng 10 đến ngày 2 tháng 11. Dù cái tên nghe có vẻ u buồn, nhưng thực tế lại hoàn toàn ngược lại. Đây là thời điểm hạnh phúc khi các gia đình tin rằng linh hồn của những người thân yêu đã khuất sẽ trở về thăm nhà mỗi năm một lần.

Bắt nguồn từ quan niệm cổ xưa của người Aztec và Maya về thế giới bên kia, kết hợp với truyền thống Lễ Các Thánh của Công giáo, lễ hội này có một bề dày lịch sử phong phú—đến mức nó đã được UNESCO đưa vào danh sách Di sản Văn hóa Phi vật thể vào năm 2008. Vào ngày 1 tháng 11, các gia đình sẽ chào đón linh hồn của những đứa trẻ, và vào ngày 2 tháng 11, họ tôn vinh những người lớn đã khuất.

Yếu tố ấn tượng nhất chính là Ofrenda, hay bàn thờ. Các gia đình tự tay trang trí bàn thờ bằng những món ăn yêu thích của người quá cố, ảnh lưu niệm, hoa vạn thọ và đầu lâu đường. Hãy nhớ rằng đây không chỉ là để trưng bày; đó là không gian riêng tư để gia đình tưởng nhớ người thân. Hiểu được sự khác biệt này là bước đầu tiên để thực sự trân trọng ngày lễ này.

Vậy còn lớp trang điểm đầu lâu đầy màu sắc mang tính biểu tượng đang ngập tràn trên đường phố thì sao?

La Catrina: Sự bình đẳng trước cái chết

'La Catrina'—quý bà xương xẩu thanh lịch—là hình ảnh biểu tượng nhất của lễ hội, và câu chuyện về nguồn gốc của nhân vật này càng làm tăng thêm chiều sâu cho diện mạo này.

Vào những năm 1910, nghệ sĩ in ấn người Mexico José Guadalupe Posada đã vẽ một bộ xương đội chiếc mũ kiểu Âu sang trọng. Đó là một đòn châm biếm nhắm vào tầng lớp thượng lưu Mexico thời bấy giờ, những người đang cố gắng bắt chước giới tinh hoa châu Âu. Thông điệp của ông là: "Dù chiếc mũ của bạn có đắt tiền đến đâu, chúng ta đều bình đẳng khi đối mặt với cái chết."

Ngày nay, phong cách trang điểm La Catrina đã phát triển từ sự châm biếm thành một sự tri ân đầy nghệ thuật. Lớp trang điểm mặt cầu kỳ thường kết hợp các cánh hoa vạn thọ, mạng nhện và thánh giá, với mỗi người sẽ thêm vào câu chuyện và dấu ấn cá nhân của riêng mình để tôn vinh tổ tiên.

Khách du lịch có thể tham gia không? Thường là có—Mexico luôn chào đón điều đó! Tuy nhiên, mức độ tham gia của bạn nên phụ thuộc vào từng bối cảnh cụ thể.

Khi nào nên nhập tiệc, và khi nào nên tĩnh lặng quan sát

Thật dễ dàng để bị cuốn vào năng lượng sôi động của lễ hội, nhưng biết rõ mình đang ở đâu là chìa khóa để trở thành một vị khách lịch sự.

Nơi để hòa mình: Các cuộc diễu hành quy mô lớn như ở quảng trường Zócalo của Thành phố Mexico, các gian hàng vẽ mặt cho khách du lịch, các chợ địa phương bán vương miện hoa vạn thọ và đầu lâu đường, cùng các khu trưng bày Ofrenda công cộng. Người dân địa phương rất thích thấy du khách tham gia vào các hoạt động kỷ niệm công cộng này.

Nơi cần sự tôn trọng: Đừng bao giờ chụp ảnh hoặc chạm vào các Ofrenda riêng tư trong nhà nếu không được phép. Tại các nghĩa trang (panteones), các gia đình thường dành cả đêm để trang trí mộ và chia sẻ những câu chuyện; hãy thoải mái quan sát một cách lặng lẽ, nhưng tránh đến quá gần để chụp ảnh. Tương tự như vậy, đừng ghé thăm các nhà thờ với mục đích tham quan khi các buổi lễ tôn giáo đang diễn ra.

Nếu bạn muốn chụp ảnh ai đó có lớp trang điểm cầu kỳ, hãy thử hỏi bằng tiếng Tây Ban Nha: "¿Puedo tomar una foto?" Hầu hết mọi người đều vui lòng tạo dáng. Và khi bạn đăng lên mạng xã hội, hãy cố gắng tránh thuật ngữ "Halloween Mexico"—Día de Muertos là một di sản văn hóa riêng biệt với một tâm hồn hoàn toàn khác biệt.

Với những quy tắc ứng xử đơn giản này, bạn đã sẵn sàng để tự mình trải nghiệm lễ hội rồi đó.

Phối đồ đi lễ hội từ chính Tủ đồ của bạn

Bạn không cần phải sắm cả một tủ quần áo mới để tham gia vào không khí lễ hội. Bạn có thể dễ dàng phối một bộ Trang phục phù hợp từ những món đồ bạn đã có sẵn.

Hãy bắt đầu với tông nền đen hoặc trắng và thêm những điểm nhấn màu "Hoa vạn thọ" (Marigold)—hãy nghĩ đến các sắc cam và vàng rực rỡ. Tại các chợ địa phương, bạn có thể mua một chiếc Corona de Flores (vương miện hoa) với giá khoảng 50–100 pesos ($3–$6), món phụ kiện này sẽ giúp biến hóa bộ đồ của bạn ngay lập tức.

Về lớp trang điểm mặt, chúng tôi khuyên bạn nên bỏ qua việc tự làm và đến gặp một nghệ sĩ chuyên nghiệp tại quảng trường địa phương. Với khoảng 100–300 pesos ($6–$18), bạn sẽ có một diện mạo chất lượng cao và đúng chuẩn văn hóa chỉ trong 15–30 phút. Trước khi lên đường, hãy sử dụng ứng dụng Acloset để chọn các Món đồ nền đen hoặc trắng từ Tủ đồ kỹ thuật số của bạn. Sau đó, chỉ cần thêm các phụ kiện địa phương để có một vẻ ngoài lễ hội hoàn hảo mà không gặp rắc rối nào.

Đằng sau lớp trang điểm sống động và tiếng hò reo náo nhiệt chính là niềm vui giản đơn khi được đoàn tụ với gia đình. Nếu bạn giữ tâm niệm đó, hành trình của bạn sẽ ý nghĩa hơn rất nhiều.

❓ FAQ

Hỏi: Khách du lịch trang điểm La Catrina có phải là chiếm dụng văn hóa không?
Đáp: Ở Mexico, điều này thường được coi là một hành động đáng hoan nghênh. Tuy nhiên, việc này phải được thực hiện với sự hiểu biết về ý nghĩa của lễ hội. Thái độ và sự tôn trọng của bạn đối với bối cảnh quan trọng hơn bản thân lớp trang điểm.

Hỏi: Lễ hội này có phù hợp với trẻ em không?
Đáp: Chắc chắn rồi. Día de Muertos là một ngày lễ hướng về gia đình. Có rất nhiều trạm vẽ mặt cho trẻ em và các xưởng nơi các bé có thể thử tự làm đầu lâu đường.

Hỏi: Tôi có thể sử dụng ứng dụng Acloset như thế nào để chuẩn bị cho lễ hội?
Đáp: Trước khi Đóng gói hành lý, hãy chọn các Món đồ đen và trắng cơ bản trong Tủ đồ kỹ thuật số của bạn. Bạn thậm chí có thể ghi chú lại các phụ kiện dự định mua tại địa phương để đảm bảo phong cách tổng thể hài hòa mà không cần mang theo quá nhiều đồ.

Nguồn tham khảo:

UNESCO, "Indigenous Festivity Dedicated to the Dead," Intangible Cultural Heritage
Smithsonian Magazine, "The History of Dia de Muertos"
Mexico Tourism Board, "Day of the Dead Visitor Guide"

Được xuất bản bởi Đội ngũ Tạp chí Acloset.

Día de Muertos: Câu chuyện gia đình cảm động đằng sau lớp trang điểm đầu lâu